Zes op de tien organisaties zijn voor kritieke applicaties afhankelijk van een kleine groep specialisten.
Apeldoorn, 24 september 2026 – Bij bijna zes op de tien Nederlandse organisaties (60%) leunt het beheer van bedrijfskritische IT-applicaties zwaar op een kleine groep specialisten. Vertrekt of gaat een van hen met pensioen, dan dreigt jarenlange kennis over de applicatie en de bedrijfsprocessen die daarin zijn vastgelegd verloren te gaan. Een derde van de organisaties (34%) schat dat risico de komende drie jaar in als hoog tot zeer hoog. Dat blijkt uit onderzoek van onderzoeksbureau Markteffect, in opdracht van Thinkwise, onder 312 IT-professionals naar hoe organisaties omgaan met de modernisering van bedrijfskritische IT-applicaties.
Cruciale IT-kennis rust op kleine groep specialisten
Kritieke applicaties draaien bij veel organisaties al jaren op de kennis van een kleine groep specialisten, vaak dezelfde mensen die de applicatie ooit bouwden of al jarenlang onderhouden. Dat wordt een groter risico naarmate zij dichter bij hun pensioen komen of van baan wisselen. Voor veel organisaties voelt het verlies van die kennis niet meer als een ver-weg-scenario, maar als een kwestie van tijd.
Vastgelegd is die kennis namelijk zelden. Ze zit in de hoofden van de mensen die de applicatie draaiende houden, niet in documentatie of overdrachtsdossiers.
Groot deel IT-budget gaat op aan onderhoud
Tegelijkertijd blijkt uit het onderzoek dat veel organisaties met een verouderd applicatielandschap werken. Bij 55 procent van de organisaties zijn bedrijfskritische systemen tussen de vijf en vijftien jaar oud (31% vijf tot tien jaar, 24% tien tot vijftien jaar), en 11 procent werkt zelfs met systemen van meer dan twintig jaar oud.
Het onderhouden van dat landschap kost geld: bijna de helft van de organisaties (48%) besteedt meer dan de helft van het IT-budget aan het in de lucht houden van bestaande systemen. Dat beperkt de ruimte voor vernieuwing.
Oude keuzes, nieuwe kosten
De cijfers laten zien dat organisaties zich hiervan bewust zijn. 37 procent zegt dat technologiekeuzes van tien jaar geleden nu meer kosten dan ze opleveren, en 41 procent zou het IT-landschap grotendeels of volledig anders inrichten als ze opnieuw mochten beginnen. Toch komt het zelden zover. De belangrijkste belemmering om te moderniseren zijn de kosten van vervanging of migratie (36%), gevolgd door de complexiteit van het huidige systeemlandschap (34%) en andere prioriteiten die voorrang krijgen (28%). Juist die complexiteit hangt nauw samen met de kennis die bij een kleine groep specialisten en enkele leveranciers vastzit: hoe minder mensen en partijen het landschap doorgronden, hoe risicovoller en duurder een verandering aanvoelt.
Victor Klaren, Co-founder en Chief Visionary Officer bij Thinkwise, zegt:
“Victor Klaren, Co-founder en Chief Visionary Officer bij Thinkwise, zegt: “ Victor Klaren, Co-founder en Chief Visionary Officer bij Thinkwise, zegt: “Decennialang hadden organisaties mensen nodig die de code konden lezen om te begrijpen hoe hun bedrijfskritische applicaties werken. Die afhankelijkheid is met AI aan het verdwijnen. AI kan de code doorgronden en de bedrijfslogica die daarin is opgebouwd toegankelijk maken. Bij bedrijfskritische processen wil je wel zeker weten dat die interpretatie klopt. Daarom moet je die kennis nú met AI uit de applicatie halen en valideren, zolang de mensen die de applicatie door en door kennen er nog zijn.”
– Victor Klaren, Co-founder en Chief Visionary Officer bij Thinkwise
Over het onderzoek
Het onderzoek is uitgevoerd door onderzoeksbureau Markteffect, in opdracht van Thinkwise. In totaal namen 312 IT-professionals in Nederland deel, werkzaam bij organisaties met 100 FTE of meer. De respondenten zijn afkomstig uit het middenmanagement en uit directie, C-level en bestuur.
Benieuwd wat verouderde software betekent voor Nederlandse organisaties en wat hen tegenhoudt om te moderniseren? Bekijk alle resultaten in het onderzoeksrapport De moderniseringsparadox.
